(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

భీష్మపర్వ - అధ్యాయ 058

॥ శ్రీః ॥
6.58. అధ్యాయః 058
Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Topics
అర్జునాదియుద్ధవర్ణనం ॥ 1 ॥
Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 6-58-0x(4124)(41133)
తతస్తే పార్థివాః క్రుద్ధాః ఫల్గునం వీక్ష్య సంయుగే।
రథైరనేకసాహస్రైః సమంతాత్పర్యవారయన్ ॥ 6-58-1(41134)
అథైనం రథబృందేన కోష్ఠకీకృత్య భారత।
శరైః సుబహుసాహస్రైః సమంతాదభ్యవారయన్ ॥ 6-58-2(41135)
శక్తీశ్చ విమలాకస్తీక్ష్ణా గదాశ్చ పరిఘైః సహ ।
ప్రాసాన్పరశ్వథాంశ్చైవ ముద్గరాన్ముసలానపి ॥ 6-58-3(41136)
చిక్షిషుః సమరే క్రుద్ధాః ఫల్గునస్య రథం ప్రతి।
శస్త్రాణామథ తాం వృష్టిం శలభానామివాయతిం ॥ 6-58-4(41137)
రురోధ సర్వతః పార్థః శరైః కనకభూషణైః ।
తత్ర తల్లాఘవం దృష్ట్వా బీభత్సోరతిమానుషం ॥ 6-58-5(41138)
దేవదానవగంధర్వాః పిశాచోరగరాక్షసాః ।
సాధుసాధ్వితి రాజేంద్ర ఫల్గునం ప్రత్యపూజయన్ ॥ 6-58-6(41139)
సాత్యకిశ్చాభిమన్యుశ్చ మహత్యా సేకనయా వృతౌ ।
గాంధారాన్సమరే శూరాంజగ్మతుః సహసౌబలాన్ ॥ 6-58-7(41140)
తత్ర సౌబలకాః క్రుద్ధా వార్ష్ణేయస్య రథోత్తమం ।
తిశలశ్చిచ్ఛిదుః క్రోధాచ్ఛస్త్రైర్నానావిధైర్యుధి ॥ 6-58-8(41141)
సాత్యకిస్తు రథం త్యక్త్వా వర్తమానే భయావహే ।
అభిమన్యో రథం తూర్ణమారురోహ పరంతపః ॥ 6-58-9(41142)
తావేకరథసంయుక్తౌ సౌబలేయస్య వాహినీం ।
వ్యధమేతాం శితైస్తూర్ణం శరైఃక సన్నతపర్వభిః ॥ 6-58-10(41143)
ద్రోణభీష్మౌ రణే యత్తౌ ధర్మరాజస్య వాహినీం ।
నాశయేతాం శరైస్తీక్ష్ణైః కంకపత్రపరిచ్ఛదైః ॥ 6-58-11(41144)
తతో ధర్మసుతోక రాజా మాద్రీపుత్రౌ చ పాండవౌ ।
మిషతాం సర్వసైన్యానాం ద్రోణానీకముపాద్రవన్ ॥ 6-58-12(41145)
తత్రాసీత్సుమహద్యుద్ధం తుములం రోమహర్షణం ।
యథా దేవాసురం యుద్ధం పూర్వమాసీత్సుదారుణం ॥ 6-58-13(41146)
కుర్వాణౌ సుమహత్కర్మ భీమసేనఘటోత్కచౌ।
దుర్యోధనస్తతోఽభ్యేత్య తావుభావప్యవారయత్ ॥ 6-58-14(41147)
తత్రాద్భుతమపశ్యామ హైడింబస్య పరాక్రమం।
అతీత్య పీతరం యుద్ధే యదయుధ్యత భారత ॥ 6-58-15(41148)
భీమసేనస్తు సంక్రుద్ధో దుర్యోధనమమర్షణం।
హృద్యవిధ్యత్పృషత్కేన ప్రహసన్నివ పాండవః ॥ 6-58-16(41149)
తతో దుర్యోధననో రాజా ప్రహారవరపీడితః।
నిషసాద రథోపస్థే కశ్మలం చ జగామ హ ॥ 6-58-17(41150)
తం విసంజ్ఞం విదిత్వా తు త్వరమాణోఽస్య సారథిః ।
అపోవాహ రణాద్రాజంస్తతః సైన్యమభజ్యత ॥ 6-58-18(41151)
తతస్తాం కౌరవీం సేనాం ద్రవమాణాం సమంతతః।
నిఘ్నన్భీమః శరైస్తీక్ష్ణైరనువవ్రాజ పృష్ఠతః ॥ 6-58-19(41152)
పార్షతశ్చ రథశ్రోష్ఠో ధర్మపుత్రశ్చ పాండవః।
ద్రోణస్య పశ్యతః సైన్యం గాంగేయస్య చ పశ్యతః ॥ 6-58-20(41153)
జఘ్నతుర్విశికైస్తీక్ష్ణైః పరానీకవినాశనైః ।
ద్రవమాణం తు తత్సైన్యం తవ పుత్రస్య సంయుగే ॥ 6-58-21(41154)
నాశక్నుతాం వారయితుం భీష్మద్రోణౌ మహారథౌ ।
వార్యమాణం చ భీష్మేణ ద్రోణేన చ మహాత్మనా ॥ 6-58-22(41155)
విద్రవత్యేవ తత్సైన్యం పశ్యతోర్ద్రోణభీష్మయోః।
తతో రథసహస్రేషు విద్రవత్సు తతస్తతఃక ॥ 6-58-23(41156)
తావాస్థితావేకరథం సౌభద్రశినిపుంగవౌ ।
సౌబలీం సమరే సేనాం శాతయేతాం సమంతతః ॥ 6-58-24(41157)
శుశుభాతే తదా తౌ తు శైనేయకురుపుంగవౌ।
అమావాస్యాం గతౌ యద్వత్సోమసూర్యౌ నభస్తలే ॥ 6-58-25(41158)
అర్జునస్తు తతః క్రుద్ధస్తవ సైన్యం విశాంపతే ।
వవర్ష శరవర్షేణ ధారాభిరివ తోయదః ॥ 6-58-26(41159)
వధ్యమానం తతస్తత్ర శరైః పార్థస్య సంయుగే।
దుద్రావ కౌరవం సైన్యం విషాదభయకంపితం ॥ 6-58-27(41160)
ద్రవతస్తాన్సమాలక్ష్య భీష్మద్రోణౌ మహారథౌ ।
న్యవారయేతాం సంరబ్ధౌ దుర్యోధనహితైషిణౌ ॥ 6-58-28(41161)
తతో దుర్యోధనో రాజా సమాశ్వస్య విశాంపతే ।
న్యవర్తయత తత్సైన్యం ద్రవమాణాం సమంతతః ॥ 6-58-29(41162)
యత్ర యత్ర హి పుత్రం తే యే యే పశ్యంతి భారత।
తత్ర తత్ర న్యవర్తంత క్షత్రియాణాం మహరథాః ॥ 6-58-30(41163)
తాన్నివృత్తాన్సమీక్ష్యైవ తతోఽన్యేఽపీతరే జనాః।
అన్యోన్యస్పర్ధయా రాజఁల్లజ్జయా చావతస్థిరే ॥ 6-58-31(41164)
పునరావర్తతాం తేషాం వేగ ఆసీద్విశాంపతే।
పూర్యతః సాగరస్యేవ చంద్రస్యోదయనం ప్రతి ॥ 6-58-32(41165)
అన్నివృత్తాంస్తతస్తాంస్తు దృష్ట్వా రాజా సుయోధనః।
అబ్రవీత్త్వరితో గత్వా భీష్మం శాంతనవం వచః ॥ 6-58-33(41166)
పితామహ నిబోధేదం యత్త్వాం వక్ష్యామి భారత।
నానురూపమహం మన్యే త్వయి జీవతి కౌరవ ॥ 6-58-34(41167)
ద్రోణో చాస్త్రవిదాం శ్రేష్ఠే సపుత్రే ససుహృంజనే।
కృపే చైవ మహేష్వాసే ద్రవతే యద్వరూథినీ ॥ 6-58-35(41168)
న పాండవాన్ప్రతిలాంస్తవ మన్యే కథంచన ।
తథా ద్రోణస్య సంగ్రమే ద్రౌమేశ్చైవ కృపస్య చ ॥ 6-58-36(41169)
అనుగ్రాహ్యాః పాండుసుతాస్తవ నూనం పితామహ ।
యథేమాం క్షమసే వీర వధ్యమానాం వరూథినీం ॥ 6-58-38a
సోఽస్మి వాచ్యస్త్వయా రాజన్పూర్వమేవ సమాగమే।
న యోత్స్యే పాండవాన్సంఖ్యే నాపి పార్షతసాత్యకీ ॥ 6-58-37(41170)
శ్రుత్వా తు వచనం తుభ్యమాచార్యస్య కృపస్య చ।
కర్ణేన సహితః కృత్యం చింతయానస్తదైవ హి ॥ 6-58-39(41171)
యది నాహం పరిత్యాజ్యో యువాభ్యామిహ సంయుగే ।
విక్రమేణానురూపేణ యుధ్యేతాం పురుషర్షభౌ ॥ 6-58-40(41172)
ఏతచ్ఛ్రుత్వా వచో భీష్మః ప్రహసన్వై ముహుర్ముహుః ।
అబ్రవీత్తనయం తుభ్యం క్రోధాదుద్వృత్య చక్షుషీ ॥ 6-58-41(41173)
బహుశోఽసి మయా రాజంస్తథ్యముక్తో హితం వచః।
అజేయాః పాండవా యుద్ధే దేవైరపి సవాసవైః ॥ 6-58-42(41174)
యత్తు శక్యం మయా కర్తుం వృద్ధేనాద్య గతాయుషా।
కరిష్యామి యథాశక్తి పశ్యేదానీం సబాంధవః ॥ 6-58-43(41175)
అద్య పాండుసుతానేకః ససైన్యాన్సహ బంధుభిః ।
సోఽహం నివారయిష్యామి సర్వలోకస్య పశ్యతః ॥ 6-58-44(41176)
ఏవముక్తే తు భీష్మేణ పుత్రాస్తవ జనేశ్వర ।
దధ్ముః శంఖాన్ముదా యుక్తా భేరీః సంజఘ్నిరే భృశం ॥ 6-58-45(41177)
పాండవా హి తతో రాజఞ్శ్రుత్వా తం నినదం మహత్।
దధ్ముః శంఖాంశ్చ భేరీశ్చ మురజాంశ్చాప్యనాదయన్ ॥ ॥ 6-58-46(41178)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే భీష్మపర్వణి భీష్మవధపర్వణి తృతీయదివసయుద్ధే అష్టపంచాశోఽధ్యాయః ॥

Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Footnotes
6-58-2 కోష్ఠకీకృత్య వేష్టయిత్వా ॥
6-58-39 చింతయానః అభవిష్యమితి శేషః ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.